We shall not forget. De grote oorlog met kinderen (1)

dinsdag 1 augustus 2017


Om de zoveel tijd zakken we af naar de Westhoek. Dat doen we al jaren en hoe klein onze kinderen ook waren/zijn, we vinden het belangrijk dat ze dat deel van onze geschiedenis goed kennen. Om de een of andere reden is het nooit echt mooi weer, daar in de Westhoek. Het is er plat en het lijkt er altijd wel te waaien. Grote, grijze wolken die de sfeer wat temperen en het gevoel van ellende wat extra kracht bijzetten. Van waar die fascinatie vraag je je misschien af? Die grote oorlog is lang geleden, ver van mijn bed is en is toch een soort constante in mijn leven. Als kleinkind van grootouders die helemaal aan het begin van de 20e eeuw in het zuiden van West-Vlaanderen werden geboren waren verhalen van 'den oorlog' nooit veraf. Als kind van ouders die WO2 bewust meegemaakt hebben werd ik herhaaldelijk meegenomen naar begraafplaatsen en musea. In de Westhoek rondrijden en niet aan zo'n berg verdriet, ellende en ontbering denken, ik kan dat niet. Ik heb altijd een zwaar hart als ik daar rondloop en ik ben dan nog niet eens een 'nabestaande van'.

Ik verwonder me elke keer over de volharding en het respect waarmee de Britten de herinnering aan die great war levendig houden. Een begraafplaats bezoeken zonder buitenlandse bezoekers, het is haast niet mogelijk. Ik voel me een beetje een pottenkijker als ik hun dankbaarheid en hun respect zie. Ik denk niet dat mijn jongste kinderen al ten volle beseffen wat er zich daar heeft afgespeeld, maar ik hoop dat dat besef groeit met elk bezoek. "Those who cannot remember the past are condemned to repeat it" las ik ooit en zo is het maar net.

DSCF6006

Na de workshop hadden we Tyne Cot kunnen bezoeken, maar dat deden we niet. Tyne Cot is absoluut een aanrader. Al die witte graven, rij na rij... Het is haast onmogelijk dat het je koud laat. Deze keer sloegen we Tyne Cot over om de simpele reden dat het door de herdenkingsviering ivm de Slag om Ieper volledig was afgezet en wellicht niet toegankelijk was zonder kaartje. Maar geen erg, er zijn nog heel wat andere beklijvende plekken in de omgeving.


Voorbereid als we waren *kuch* namen we maps.me bij de hand en scrollden we de omgeving af naar begraafplaatsen en gedenkmonumenten. Onze eerste halte werd Cement House. De zoon met de grote fascinatie voor Nieuw-Zeeland ging meteen gesneuvelde Nieuw-Zeelanders zoeken. Hij vond ze daar niet, maar schaafde zijn aardrijkskundige kennis op vlak van Engelse graafschappen grondig bij. Lancashire, Yorkshire, Kent... Maar ook Highlanders en jonge mannen uit Wales vonden daar hun laatste rustplaats.

We spraken een Duits-Pools duo aan dat per fiets van de ene naar het andere begraafplaats reed. Zij hadden net de Duitse militaire begraafplaats in Langemark bezocht. Helemaal anders dan de witte headstones van de Commonwealth soldaten, maar zeker niet minder aangrijpend.

DSCF5973
DSCF5981 DSCF5970
IMG_1274

Vijfhonderd meter verderop kan je niet naast de rode Welshe draak van het National Welsh Memorial Park kijken. Er had duidelijk een ceremonie plaatsgevonden. Security en mannen in uniform stonden nog te dralen rond het monument. Wales ligt ons momenteel nogal nauw aan het hart en ondanks alle bedrijvigheid stopten we toch voor een kort bezoekje. We spraken een Welshe man in uniform aan die ons wist te vertellen dat de officiële ceremonie over was, maar dat zij met hun groepje hun eigen ceremonie zouden houden. Binnen de minuut was iedereen stil. The Last Post weerklonk en ik moest alweer slikken.

DSCF5992
DSCF5987 DSCF5999
DSCF5985
DSCF6002


Tot slot reden we naar Ruisseau Farm Cemetery, een heel klein kerkhof waarvoor je het erf van de boer over moet. De 'waakhond' kwam naast me in het gras rollen en likte aan mijn bril terwijl ik op mijn hurken een foto aan het maken was. Dat was schrikken.

DSCF6008
DSCF6006
DSCF5962

Vinden jullie het ook zo belangrijk dat die herinnering wordt doorgegeven aan onze kinderen?

11 opmerkingen:

  1. Ik schrijf dit bericht in Beselare. Vandaag naar Tyne cot gegaan met vierjarige en zesmaander. Ja dus :-) Op mijn school wordt een excursie per fiets georganiseerd voor de vijfdejaars waar wij leerkrachten zelf gidsen op Langemark etc. Altijd heel beklijvend, vind ik. Ik was vandaag opnieuw onder de indruk, verwonderd ook weer over hoe de Britten er talrijk waren met het grootste respect. Bedankt voor de tips!

    BeantwoordenVerwijderen
  2. Ik groeide op on de west-hoek en zag ze quasi elke dag, die witte stenen. Pas later de volle impact ervan begrepen.

    BeantwoordenVerwijderen
  3. Je bent de enige niet die de westhoek zo omschrijft. Nochtans is het hier allesbehalve plat, de zon schijnt hier heel vaak en dat zware gevoel heb ik hier niet. Ik woon hier ontzettend graag. Op de één of andere manier heb ik mij afgeschermd voor dat leed denk ik. Maar toch vind ik het belangrijk om de herinnering te bewaren, meer door de verhalen van gekenden die er niet meer zijn in ere te houden. Mijn zoon is uit zichzelf geïnteresseerd, mijn dochter totaal niet.

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. Oh, maar ik weet best dat het niet plat is en dat de zon er ook wel schijnt. Misschien hou ik stiekem gewoon meer van dat dreigende, sombere gevoel dan van die vrolijkheid op een stralende zomerdag. En de Westhoek is natuurlijk ook meer dan enkel zijn geschiedenis. Begrijpelijk dat het anders is voor wie er woont.

      Verwijderen
    2. Uiteraard! Maar ik vind het frappant dat jij de enige niet bent die zo over de Westhoek denkt en spreekt. Ik heb bijvoorbeeld een vriendin die hier is geboren en nu in het Gentse woont en net hetzelfde gevoel over de Westhoek uitspreekt!

      Verwijderen
  4. ja ik vind het heel belangrijk. 'k heb een uitwisseling gedaan in Canada en tot mijn diepe schande merk ik dat ze meer over WWI leren dan wij! Ik heb nooit over de aparte veldslagen op school enz geleerd.

    Elk bezoek aan de westhoek maakt altijd diepe indruk op mij. het is zo tastbaar, zo overweldigend. Dus ik wil dat zeker doorgeven aan mijn kinderen maar ze zijn nu nog zo klein (1 en 3,5j). Op welke leeftijd ben je erover begonnen bij jouw kinderen?

    BeantwoordenVerwijderen
  5. Deze reactie is verwijderd door de auteur.

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. Absoluut! Deze vakantie met Emma en Simon (16 en 13) Auschwitz bezocht. We werden er allemaal ongelooflijk stil van...

      Verwijderen
  6. Mijn ouders zijn allebei van kort na de oorlog, maar zeker mijn vader is gebeten door het virus van de eerste wereldoorlog. Vroeger gingen we altijd op vakantie naar Nieuwpoort, en dan gingen we steevast naar enkele soldatenkerkhoven. Ook ik ben al met mijn kinderen naar enkele kerkhoven geweest, want ik vind het echt belangrijk dat ze dat deel van onze geschiedenis goed kennen, zodat ze er ook de waanzin van (h)erkennen.

    BeantwoordenVerwijderen
  7. Voor die jongsten is het boek "De kijkkast van Kobe" misschien een aanrader? Ik kocht het jaren geleden op de boekenbeurs en het was het begin van mijn interesse voor geschiedenis die mij nu zelfs naar een thesis heeft geleid. Een prachtig en helder geschreven boek over alle facetten van die grote oorlog. Er is intussen een heruitgave maar die is veel minder sterk. Ik hoop dat je het origineel nog vindt! (Of ik neem het voor je mee, op die date-die-er-ooit-wel-eens-van-komt?)

    BeantwoordenVerwijderen
  8. maar kijk, de laatste twee plekken zijn vlak bij mijn deur. Je bent er vast voorbijgekomen zelfs :)

    BeantwoordenVerwijderen